Δεκελείας & Ξενοφώντος 19, Αχαρνές Αττικής

 Επικοινωνία
210 24 60 232 - 694 28 55 459

Αναπτυξιακά στάδια

Με τον όρο αναπτυξιακά στάδια εννοούμε τις βασικές περιόδους ζωής του ανθρώπου κατά τις οποίες εξελίσσεται γνωστικά, νοητικά, κινητικά & αντιληπτικά.


Αναπτυξιακά στάδια (0 έως 1 έτους)

Το βρέφος από τη γέννησή του εμφανίζει μία σειρά από αντανακλαστικά που του επιτρέπει να επιβιώσει. Τα αντανακλαστικά αυτά είναι η βάση για να αναπτυχθούν πολυπλοκότεροι κινητικοί μηχανισμοί. Ενδεικτικά κάποια από τα αντανακλαστικά είναι τα εξής: Το αντανακλαστικό του θυλασμού, της παλαμιαίας σύλληψης, το αντανακλαστικό της πρωτογενούς ορθοστάτησης κ.α.

Αδρή κινητικότητα

Ένα βρέφος από 0 έως 12 μηνών, μαθαίνει να στηρίζει το κεφάλι, να ρολάρει, να μπουσουλάει, να κάθεται έχοντας καλό έλεγχο κεφαλής και κορμού, να αλλάζει θέσεις, να γυρίζει και να πιάνει αντικείμενα, να σηκώνεται όρθιο και να παραμένει υποβασταζόμενο σε έπιπλα κάνοντας κάποιες φορές πλάγια βήματα.

Λεπτή κινητικότητα

Ως προς τη λεπτή κινητικότητα ξεκινά να πιάνει αντικείμενα και με τα δύο του χέρια, σταδιακά καταφέρνει να μεταφέρει ένα αντικείμενο από το ένα χέρι στο άλλο, δείχνει πράγματα με το δείκτη, απλώνει τα χέρια του σε δοχεία για να πιάσει αντικείμενα, γυρίζει σελίδες, χτυπά παλαμάκια.

Γνωστική ανάπτυξη 

Η γνωστική ανάπτυξη κατά τον Piaget χωρίζεται σε 4 στάδια: 

1ο στάδιο (1ο μήνας)

Το βρέφος έρχεται σε επαφή με το περιβάλλον του μέσα από τα αντανακλαστικά, θυλάζει, πιάνει, κοιτάει το φως, βγάζει ήχους.

2ο στάδιο (2 έως 4 μηνών)

Παρακολουθεί αντικείμενα που κινούνται, ψάχνει την αιτία ακουστικών ερεθισμάτων, χαμογελάει, ασχολείται με το σώμα του και το άμεσο περιβάλλον του, βγάζει ήχους, ενώ παρατηρήται η διαφοροποίηση στο κλάμα.

3ο στάδιο (4 έως 9 μηνών)

Το μωρό αρχίζει να εξερευνά το περιβάλλον του. Προκαλεί την προσοχή των άλλων, επαναλαμβάνει κινήσεις που προκαλούν τις κινήσεις των άλλων, θυμάται τι κάνουν διάφορα αντικείμενα, πειραματίζεται με παρόμοια για να πετύχει το ίδιο αποτέλεσμα.

4ο στάδιο (9 έως 12 μηνών)

Πλέον κάνει δραστηριότητες με μία σκοπιμότητα. Αναγνωρίζει την ανεξάρτητη ύπαρξη των αντικειμένων. Μιμείται νέες συμπεριφορές.

Ψυχοκοινωνική ανάπτυξη

Καθοριστικό ρόλο στη ζωή του παίζει η μητέρα, με την οποία αποκτά συναισθηματικό δέσιμο, μέσα από τη σωματική επαφή και την φροντίδα που του παρέχει. Ως τον 9ο μήνα το μωρό έχει αναπτύξει την βασική εμπιστοσύνη και αίσθηση ασφαλείας, κάτι που θα το βοηθήσει μελλοντικά στην εξερεύνηση του περιβάλλοντος. Στην ηλικία των 10 μηνών αρχίζει να κινείται, οπότε του θέτουν τα πρώτα όρια οι άλλοι. Επιπλέον αρχίζει να εξωτερικεύει την επιθετικότητά του σε αντικείμενα που το απογοητεύουν. 

Δραστηριότητες καθημερινής ζωής (ΔΚΖ)

Μέχρι 10 μηνών κοιμάται 3 φορές τη μέρα, περίπου 10 ώρες και τον υπόλοιπο χρόνο παίζει. 5 μηνών ξεκινάει να τρώει κρέμες και φρούτα αλεσμένα. Το μπιμπερό και ο θυλασμός συνεχίζονται ως 9 μηνών. Μέχρι το πρώτο χρόνο της ζωής του, έχει αναπτύξει την ικανότητα να κρατάει μόνο του με τα δυο του χέρια ένα ποτήρι.

Παιχνίδι

Το πρώτο του παιχνίδι είναι τα κρεμαστά αντικείμενα που βγάζουν ήχους και έχουν έντονα χρώματα. Επίσης παίζει μ ε τα δάχτυλα των χεριών & των ποδιών του. Στη συνέχεια με κουδουνίστρες και αντικείμενα διαφορετικής υφής. 9 μηνών ψάχνει για κρυμμένα αντικείμενα. Του αρέσουν τα κοινωνικά παιχνίδια (κου κου τσα, παλαμάκια κ.α). Γενικά μέχρι το πρώτο χρόνο κάθε αντικείμενο στο σπίτι, είναι αντικείμενο παιχνιδιού και εξερεύνησης για το παιδί.

 

Αναπτυξιακά στάδια & δεξιότητες παιδιών προσχολικής ηλικίας (2 - 6 ετών)

 

Αδρή κινητικότητα

(2 - 3 ετών)

  • Ανεβοκατεβαίνει σκάλες με βοήθεια
  • Πηδηματάκια και με τα δύο πόδια
  • Περπατάει προς τα πίσω
  • Τρέχει

(3 ετών)

  • Κλωτσάει μπάλα
  • Πιάνει μπάλα με τεντωμένα χέρια και κορμό
  • Κάνει τούμπα με βοήθεια
  • Ανεβοκατεβαίνει σκάλες εναλλάσοντας τα πόδια του

(4 - 5 ετών)

  • Στηρίζεται στο ένα πόδι για 3 έως 6 δευτερόλεπτα
  • Κάνει κουτσό στο ένα πόδι για 3 - 4 πηδηματάκια
  • Κλωτσάει μπάλα που κυλάει

(5 - 6 ετών)

  • Ανεβοκατεβαίνει τα σκαλιά ανεξάρτητο
  • Οδηγεί δίκυκλο ποδήλατο
  • Αναπηδάει με εναλλαγές ποδιών
  • Περπατάει σε δοκό ισορροπίας
  • Κάνει επιτόπια πηδηματάκια με στροφή κορμού
  • Πετάει μπαλόνι και το πιάνει
  • Κάνει για λίγο μονόζυγο


Λεπτή κινητικότητα

(2 - 3 ετών)

  • Πετάει μεγάλες μπάλες
  • Χτίζει πύργο με 5 τουβλάκια
  • Γυρίζει μία μία τις σελίδες κάποιου βιβλίου
  • Ξετυλίγει καραμέλες

(3 ετών)

  • Φτιάχνει μπάλες με πλαστελίνη
  • Ανοίγει βιδωτά παιχνίδια
  • Αρχίζει να εμφανίζει κυρίαρχο χέρι σε χειρισμούς εργαλείων - παιχνίδι
  • Κόβει χαρτί με το ψαλίδι

(3 - 4 ετών)

  • Φτιάχνει απλά παζλ
  • Χτίζει πύργο με 9 ή περισσότερα τουβλάκια
  • Περνάει μικρές χάντρες από κλωστή

(4 - 5 ετών)

  • Κόβει χαρτί ακολουθώντας ευθείες και στρογγυλές γραμμές
  • Διπλώνει χαρτί στη μέση
  • Βάζει το κλειδί στη κλειδαριά και ανοίγει
  • Πετάει τη μπάλα με τα χέρια πάνω από τον ώμο του
  • Κρατάει κουτάλι - πιρούνι με τα δάχτυλα

( 5 ετών)

  • Κόβει με ψαλίδι μικρό κύκλο, τρίγωνο & τετράγωνο
  • Περνάει μικρές χάντρες σε κλωστή, παρακολουθώντας ένα δείγμα για τα σχήματα και τα χρώματα

(5 - 6 ετών)

  • Χτίζει πυραμίδα με 10 κύβους
  • Χρησιμοποιεί οργανωμένα το κυρίαρχο χέρι
  • Χρησιμοποιεί καλά τα γραφικά εργαλεία (ξύστρα, γόμα κ.λ.π)
  • Κόβει γεωμετρικά σχήματα με το ψαλίδι
  • Χτυπάει μπάλα με ρακέτα

Μέχρι την ηλικία των 5 ετών το παιδί έχει κατακτήσει τον αισθητικοκινητικό συντονισμό και την ισορροπία. Το παιδί μπορεί να κάνει ποδήλατο, κουτσό, κολύμπι, κούνια μόνο του. Επίσης έχει την δυνατότητα να κάνει μονόζυγο για 10 δευτερόλεπτα.


Γνωστικές δεξιότητες

(3 - 4 ετών)

  • Αποχωρίζεται για λίγο τη μητέρα του
  • Λέει το όνομά του
  • Αναγνωρίζει τα βασικά μέλη του σώματός του
  • Ταιριάζει και αναγνωρίζει τα βασικά χρώματα
  • Αναγνωρίζει τις έννοιες μπρος - πίσω
  • Χτίζει γέφυρα τριών κύβων μιμούμενο

(4 - 5 ετών) 

  • Αναγνωρίζει & ονομάζει κύρια και δευτερεύοντα χρώματα
  • Ονομάζει 3 βασικά μεγέθη
  • Αναγνωρίζει τις έννοιες πίσω - δίπλα σε σχέση με το σώμα του
  • Συμπληρώνει παζλ 15 τεμαχίων

(5 - 6 ετών)

  • Ονομάζει δεξί - αριστερό στο σώμα του
  • Μετράει ως το 10
  • Αναγνωρίζει τους αριθμούς ως το 10
  • Αναγνωρίζει κάποια γράμματα τις Αλφαβήτας
  • Συνθέτει παζλ (20 - 25 τεμαχίων)
  • Μπορεί και αντιγράφει το όνομά του


Γραφοκινητικές δεξιότητες

(3 - 4 ετών)

  • Κρατάει μολύβι με 3 δάχτυλα (στατική σύλληψη)
  • Αντιγράφει απλό σχέδιο
  • Μιμείται
  • Ζωγραφίζει μέσα σε κύκλο

(4 - 5 ετών)

  • Κρατάει μολύβι με 3 δάχτυλα με πιο δυναμική σύλληψη
  • Χρωματίζει αλλά δύσκολα μένει στο πλαίσιο
  • Ζωγρφίζει άνθρωπο με τρία μέρη του σώματος

(5 - 6 ετών)

  • Συμπληρώνει λαβύρινθο
  • Ζωγραφίζει εντός πλαισίου
  • Μιμείται σύμβολα, αριθμούς & γράμματα και τα αντιγράφει
  • Σχεδιάζει άνθρωπο με κορμό, άκρα, ευδιάκριτο πρόσωπο και σπίτι


Δραστηριότητες καθημερινής ζωής

(2 - 3 ετών)

Σίτιση: Τρώει με πιρούνι το ίδιο φαγητό με την υπόλοιπη οικογένεια. Μέσω της μίμησης μαθαίνει κοινωνικούς κανόνες και τρόπους την ώρα του φαγητού. 

Ένδυση - απόδυση: Το παιδί σε αυτή την ηλικία μπορεί να βγάλει τα ρούχα μόνο του. Κάποια παιδιά 3 ετών ντύνονται μόνα τους αλλά δυσκολεύονται στο διαχωρισμό του μπρος - πίσω, στη χρήση φερμουάρ και κουμπιών και στο να φορέσουν το παπούτσι στο σωστό πόδι. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν έχουν κατακτήσει ακόμη τις χωρικές έννοιες.

Τουαλέτα: Μέχρι την ηλικία των τριών ετών το παιδί έχει αποκτήσει τον έλεγχο των σφηκτήρων του την ημέρα, αλλά όχι πάντα τη νύχτα. Η πάνα έχει αποσυρθεί για την ημέρα. 

Προσωπική φροντίδα: Το παιδί πλένει μόνο του τα χέρια του καθώς & το πρόσωπο αν ο ενήλικας του ρυθμίσει το νερό. Πλένει τα δόντια με επίβλεψη.

Οικογενειακές εργασίες: Ξέρει να μαζεύει τα παιχνίδια του αλλά χρειάζεται ενθάρρυνση και βοήθεια.

(3 - 5 ετών)

Τα παιδιά σε αυτή την αναπτυξιακή φάση γίνονται πιο ανεξάρτητα.

Ενδυση: Στην ηλικία των 5 ετών το παιδί ντύνεται μόνο του, με εξαίρεση τα ρούχα που κουμπώνουν πίσω και τα κορδόνια. Τα μικρά σφιχτά κουμπιά ίσως το δυσκολέψουν. Μπορεί να κρεμάσει το μπουφάν του, να βάλει τα γάντια του και να φορέσει τις μπότες του.

Τουαλέτα: 5 ετών το παιδί είναι ανεξάρτητο στην τουαλέτα, στεγνό πρωί και βράδυ. ''Ατυχήματα'' μπορεί να συμβούν την νύχτα αν είναι κουρασμένο ή αναστατωμένο.

Προσωπική υγιεινή: Πλένει πρόσωπο, χέρια, δόντια ανεξάρτητο. Κάνει μπάνιο με επίβλεψη και εφόσον ο γονιός του έχει ρυθμίσει το νερό. Επιπλέον μπορεί να βοηθήσει σε δουλειές του σπιτιού π.χ στρώσιμο τραπεζιού, τάϊσμα σκύλου, πότισμα λουλουδιών κ.α. Η συμμετοχή του αυτή το κάνει να αισθάνεται μέλος της οικογένειας, ικανό & υπεύθυνο.

(5 - 6 ετών)

Αρχίζει να δένει κορδόνια προετοιμάζει ελαφρύ γεύμα.


Παιχνίδι

(2 - 3 ετών)

Κινητικό παιχνίδι: Σε αυτή την ηλικία του αρέσουν παιχνίδια που μπορεί να τραβάει ή να σπρώχνει αντικείμενα και να κάνει αυτοκινητάκι. Επίσης, του αρέσει το αισθητικοκινητικό παιχνίδι π.χ γαργαλητό.

Παιχίδι φαντασίας: Παίζει με κούκλες, αυτοκινητάκια, αεροπλάνα, σπαθιά κ.α χρησιμοποιώντας αρκετά την φαντασία του. 

Δημιουργικό: Του αρέσει να πιάνει το μολύβι, να κάνει ζωγραφιές και γραμμές. Του αρέσει η πλαστελίνη και οι δακτυλομπογιές. Επιζητά να του διαβάζουν παραμύθια, να ξεφυλλίζει βιβλία & να βλέπει παιδικά προγράμματα σε τηλεόραση & tablet.

Κοινωνικό παιχνίδι: Τα παιδιά σε αυτή την ηλικία συμμετέχουν σε παράλληλο παιχνίδι δλδ παίζουν στον ίδιο χώρο με άλλα παιδιά χωρίς να μοιράζονται τα παιχνίδια τους, ωστόσο αναγνωρίζουν την ύπαρξή τους. Ως τα 3 έτη υπάρχει μερικό μοίρασμα και μίμιση. Σε αυτή την ηλικία κατανοούν κάποιους βασικούς κανόνες όπως να μην χτυπούν άλλα παιδιά.


(3 - 5 ετών)

Ομαδικό: Στην ηλικία των τεσσάρων το παιδί συμμετέχει σε ομαδικά παιχνίδια, έχοντας ως σκοπό την εκτέλεση της δραστηριότητας χωρίς να σχετίζεται πολύ με τους συνομηλίκους του. Ο λόγος είναι για να δοκιμάσει αν μπορεί να τους εμπιστευθεί. 

Συμβολικό παιχνίδι: Στην ηλικία αυτή ξεκινάει η ανάπτυξη του συμβολικού παιχνιδιού. Τα παιδιά προσποιούνται ότι έχουν το δικό τους σπίτι, ότι πηγαίνουν στη δουλεία, για ψώνια και διάφορες δραστηριότητες που κάνουν οι μεγάλοι. Συμβολικά παιχνίδια αποτελούν τα αυτοκινητάκια, στρατιωτάκια, τρενάκια, κουκλόσπιτο, playmobil κ.α. Το συμβολικό παιχνίδι βοηθάει το παιδί να καταλάβει καλύτερα το κόσμο στον οποίο ζει, τα γεγονότα που του συμβαίνουν και να εκφράσει τα συναισθήματά του. 

Δημιουργικό παιχνίδι: Η ανάπτυξη του οπτικοκινητικού συντονισμού (συγχρονισμός ματιού - χεριού) και της λεπτής κινητικότητας του δίνει τη δυνατότητα να ασχοληθεί με πιο δημιουργικές δραστηριότητες όπως η ζωγραφική, το κόψιμο, κατασκευές με κόλλα & χαρτί, συναρμολόγηση κ.α. Μπορεί να ακολουθήσει απλές οδηγίες για την κατασκευή κάποιου αντικειμένου αλλά συνήθως λειτουργεί καλύτερα με τη μίμηση ή τη φαντασία.

Κινητικό παιχνίδι: Ως προς τα κινητικά παιχνίδια του αρέσει να χοροπηδάει, να τρέχει και να κλωτάει μπάλα, και απολαμβάνει τα παιχνίδια με ενήλικες.

Εκπαιδευτικό παιχνίδι: Στην ηλικία των 4, το παιδί μπορεί να συναρμολογήσει παζλ δεκαπέντε κομματιών, ίσως και παραπάνων, και παιχνίδια συσχετισμών.

 

(5 plus έτη)

Το παιδί μπορεί να ζωγραφίζει άνθρωπο με κεφάλι, δύο χέρια, δύο πόδια και τα χαρακτηριστικά προσώπου, να παίζει επιτραπέζια παιχνίδια με κανόνες. Του αρέσει να τραγουδάει & να ζωγραφίζει, του αρέσουν επίσης τα παραμύθια και τα βιβλία. Προτιμά να κάθεται στη τηλεόραση παρακολουθώντας παιδικά προγράμματα ή εκπομπές με ζώα, φυτά, χώρες ώστε να μαθαίνει πληροφορίες για το κόσμο γύρω του. Πολλά παιδιά ασχολούνται και με ηλεκτρονικά παιχνίδια στον υπολογιστή ή το tablet, αφού πλέον η τεχνολογία είναι σχετικά έυκολα προσβάσιμη σε αυτά.


 

Όλα τα παραπάνω αναλυθέντα στάδια ανάπτυξης, είναι ενδεικτικά με βάση το μέσο όρο παιδιών, ενώ ενδέχεται να υπάρχουν διαφοροποιήσεις.

 

 

Ανδρονίκη Μαρινέλη

Εργοθεραπεύτρια

Υπεύθυνη του κέντρου Έργο Αγάπης (Δεκελείας & Ξενοφώντος 19, Αχαρναί)

 

Στόχος του Κέντρου μας

Είναι τα παιδιά και οι έφηβοι να επιτύχουν την μέγιστη αυτονομία στους τομείς λειτουργικής ενασχόλησης (δραστηριότητες καθημερινής ζωής, σχολείο, παιχνίδι) μέσα από την έγκυρη διάγνωση & τις πλέον σύγχρονες μεθόδους παρέμβασης που εφαρμόζουμε. Παράλληλα συμβάλλουμε στην στήριξη της οικογένειας παρέχοντας συμβουλευτική γονέων & workshops.

ergoagapis.gr

Έργο αγάπης... Έργο έμπνευσης & δημιουργίας!
Έργο φροντίδας, κατανόησης, αλληλεγγύης. Έργο ζωής!