Δεκελείας & Ξενοφώντος 19, Αχαρνές Αττικής

 Επικοινωνία
210 24 60 232 - 694 28 55 459

ΔΕΠ-Υ & τεχνικές διαχείρησης στη σχολική τάξη

Είναι δύσκολο για έναν δάσκαλο να διαχειριστεί μία τάξη που αποτελείται το λιγότερο από 25 παιδιά, ωστόσο ρόλος του γίνεται ακόμα πιο δύσκολος, όταν μέσα σε αυτήν την τάξη υπάρχει ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ, καθώς προκαλείται σύγχυση και μερικές φορές εξουθένωση. Πάραυτα, ο δάσκαλος μπορεί να διαχειριστεί κάποια συμπτώματα της διαταραχής μέσα στην τάξη και ένα πρώτο βήμα αποτελεί η κατανόηση της ίδιας της διαταραχής.

 

Τι είναι η ΔΕΠ-Υ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητα)

Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ, διεθνώς ADHD: Attention Deficit Hyperactivity Disorder) είναι μία από τις συχνότερες νευροαναπτυξιακές διαταραχές και εμφανίζεται ως δυσκολία στη διατήρηση εστιασμένης προσοχής ή/και υπερκινητική -παρορμητική συμπεριφορά σε βαθμό ασύμβατο με το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού. Η ΔΕΠ-Υ αποτελεί το συχνότερο πρόβλημα μάθησης και συμπεριφοράς της παιδικής ηλικίας, παρουσιάζεται στο 5-7% των παιδιών παγκοσμίως και στις περισσότερες περιπτώσεις σημαντικά ελλείμματα παραμένουν στην εφηβεία και στην ενήλικη ζωή. Η ΔΕΠ-Υ είναι μία διαταραχή η οποία δεν είναι κατανοητή πλήρως από τους δασκάλους, καθώς υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι εκδήλωσής της στα παιδιά. Δεν παρουσιάζουν όλα τα παιδιά τη διαταραχή με τον ίδιο τρόπο ή στον ίδιο βαθμό. Προκειμένου να τεθεί η διάγνωση της ΔΕΠ-Υ, ορίζεται ότι τα συμπτώματα πρέπει να έχουν κάνουν την εμφάνιση τους πριν το 7ο έτος της ηλικίας και να έχουν διάρκεια 6 μήνες. Σύμφωνα με το DSMIV, η κωδικοποίηση της διαταραχής γίνεται με βάση τους παρακάτω τύπους. Η ακριβής κατηγορία στην οποία θα ανήκει το παιδί θα εξαρτηθεί από τη συνιστώσα που κυριαρχεί περισσότερο στη συμπεριφορά του.

 

Τύποι Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητας

1. Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα, συνδυασμένος τύπος Η διάγνωση αναφέρεται στο παιδί όπου κυριαρχεί η απροσεξία και η υπερκινητικότητα.

2. Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα, με προεξάρχοντα τον απρόσεχτο τύπο Όταν το παιδί παρουσιάζει απροσεξία, αλλά δεν παρουσιάζει υπερκινητικότητα ή παρορμητικότητα. Τα παιδιά χωρίς υπερκινητικότητα συχνά περιγράφονται ως αδύνατοι μαθητές, αγχωμένα, απρόσεχτα, ότι ονειροπολούν, αποδιοργανωμένα, κοιμισμένα, υποτονικά, συγκριτικά με τα άλλα παιδιά.

3. Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα με προεξάρχοντα τον υπερκινητικό-παρορμητικό τύπο. Όταν το παιδί παρουσιάζει υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα η οποία είναι δυσπροσάρμοστη και ασυμβίβαστη με το αναπτυξιακό επίπεδο του.

4. Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα, μη προσδιοριζόμενη αλλιώς. Σε αυτήν την κατηγορία συγκαταλέγονται διαταραχές με προεξάρχοντα συμπτώματα απροσεξίας ή υπερκινητικότητας-παρορμητικότητας οι οποίες δεν πληρούν τα κριτήρια της διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας.

 

Χαρακτηριστικά παιδιών με ΔΕΠ-Υ

Το κύριο χαρακτηριστικό των παιδιών με ΔΕΠ-Υ είναι η εκδήλωση συμπτωμάτων απροσεξίας και/ή -Υπερκινητικότητας, σε βαθμό δυσανάλογο με την ηλικία τους με αποτέλεσμα να εμφανίζουν περιορισμένες ικανότητες για συγκέντρωση της προσοχής τους, αναστολή των παρορμήσεών τους και ρύθμιση της συμπεριφοράς τους σύμφωνα με συγκεκριμένους κανόνες. Ωστόσο τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ παρουσιάζουν και τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

• Αναμονή αποτυχίας

• Πλήξη

• Παρατεταμένη ανησυχία

• Χαμηλή αυτοεκτίμηση

• Ματαίωση

• Διαταραχές ύπνου

• Μαθησιακές δυσκολίες

• Φτωχή μνήμη

• Αδεξιότητα

• Κοινωνική αδεξιότητα

• Υψηλή αίσθηση ανικανοποίητου

 

Τεχνικές διαχείρισης παιδιών με ΔΕΠ-Υ στη σχολική τάξη Εάν το παιδί έχει δυσκολία να...

1. Ξεκινήσει μια δραστηριότητα:

• Δώστε ένα έναυσμα για να ξεκινήσει

• Δώστε την εργασία σε μικρά κομμάτια

• Εξηγήστε τον σκοπό της εργασίας

• Χρησιμοποιείστε χρονόμετρο και ζητείστε από το παιδί να υπολογίζει πόσο χρόνο θα του πάρει η εργασία

• Να επαινείτε τα παιδιά όσο το δυνατόν περισσότερο.

2. Διατηρεί την προσοχή του:

• Αφαιρέστε όλα τα διασπαστικά στοιχεία από την περιοχή που το παιδί διαβάζει.

• Βάλτε το παιδί να καθίσει δίπλα σε έναν συμμαθητή ο οποίος μπορεί άμεσα να προσφέρει βοήθεια.

• Να έχετε συχνή βλεμματική επαφή. Μπορείτε να «φέρετε πίσω» ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ με την βλεμματική επαφή. Κάντε το συχνά!

• Προσφέρετε ποικιλία στις δραστηριότητες.

• Καθώς περπατάτε στην αίθουσα περάστε δίπλα του, κάντε νόημα στο παιδί ευγενικά ή δώστε ένα ελαφρύ χτύπημα στο σημείο που το παιδί διαβάζει για να το βοηθήσετε να παραμείνει στη δραστηριότητα.

• Κάνετε συχνά ερωτήσεις για να κρατάτε την προσοχή του παιδιού σε εγρήγορση ή κάντε στο παιδί με ελλειμματική προσοχή μία ερώτηση για να κερδίσετε την προσοχή του.

• Βάλτε το παιδί να κάτσει μακριά από στοιχεία που του αποσπούν την προσοχή (πόρτα, παράθυρα, δραστήριους μαθητές), φροντίστε να κάθεται κοντά σας /απέναντί σας.

• Σπάστε τη μεγάλη εργασία σε μικρά μέρη.

• Δουλέψτε με το παιδί. Αν έχει την τάση να χάνει τη συγκέντρωσή του καθώς περνάει η μέρα, προγραμματίστε πιο απαιτητικές ασκήσεις τις πρωινές ώρες.

• Χρησιμοποιείστε οπτικά βοηθήματα.

• Δώστε σημειώσεις με μία συνοπτική παρουσίαση των βασικών εννοιών που θα ακολουθήσουν στο μάθημα.

• Να ελέγχετε την πρόοδο κατά τη διάρκεια μίας άσκησης.

3. Παραμένει στη θέση του:

• Επιβραβεύετε κάθε φορά που το παιδί παραμένει καθισμένο.

• Τραβήξτε μία φωτογραφία όπου το παιδί κάθεται κατάλληλα και να τη δείχνετε διακριτικά στο παιδί όταν χρειάζεται.

• Εάν το παιδί έχει δυσκολία να παραμένει στη δραστηριότητα, μπορείτε να το βοηθήσετε εάν του επιτρέψετε να κινηθεί μέσα στην τάξη για μερικά λεπτά αναθέτοντάς του αρμοδιότητες. Για παράδειγμα ζητήστε του να σβήσει τον πίνακα.

• Παρατηρείστε τα σημάδια όταν αυξάνεται το άγχος στο υπερκινητικό παιδί. Ίσως χρειαστεί να μειώσετε το φόρτο εργασίας στο παιδί ή να του δώσετε μία ευκαιρία να απελευθερώσει την ενέργειά του.

• Δώστε ευκαιρίες για κίνηση. Διαλέξτε το υπερκινητικό παιδί για να μοιράζει τις εργασίες και τα τετράδια.

• Ενθαρρύνετε το παιδί να χρησιμοποιεί δικές του τεχνικές που συμπεριλαμβάνουν την κίνηση για να παραμένει συγκεντρωμένο. Για παράδειγμα, επιτρέψτε του να τρίβει ένα Velcro ή ένα άλλο αντικείμενο το οποίο είναι κολλημένο κάτω από το θρανίο ή δώστε του να πιέζει μία μαλακή μπάλα.

4. Ακολουθεί οδηγίες:

• Να δίνετε οδηγίες. Να επαναλαμβάνετε τις οδηγίες. Γράψτε τις οδηγίες στον πίνακα. Τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ χρειάζονται να ακούν πράγματα περισσότερο από μία φορά.

• Δίνετε μικρές και σύντομες οδηγίες. Δίνετε παραδείγματα (οπτικά, ακουστικά, κτλ).

• Ζητήστε από το παιδί να επαναλαμβάνει τις οδηγίες μετά από εσάς, για να βεβαιωθείτε ότι γνωρίζει τι περιμένετε να κάνει.

• Κάντε ομάδα το παιδί με έναν συμμαθητή του που καταλαβαίνει τις οδηγίες.

5. Να ακούει:

• Δώστε οπτικά βοηθήματα να ακολουθεί το παιδί.

• Ζητήστε από το παιδί να επαναλαμβάνει τις οδηγίες φωναχτά.

• Βάλτε το παιδί να κάθεται κοντά στην έδρα που διδάσκετε.

6. Ακολουθεί κανόνες

• Δημοσιεύστε κανόνες στην τάξη, οι οποίοι πρέπει να είναι πολύ σαφείς και συνοπτικοί.

• Κάντε τους κανόνες εύκολους.

• Να επιμένετε στις συνέπειες όταν κάποιο παιδί σπάσει τους κανόνες.

• Δώστε σε κάθε παιδί μία λίστα με κανόνες αν είναι απαραίτητο.

• Τοποθετείστε το πρόγραμμα της ημέρας στον πίνακα ή και στο θρανίο του παιδιού εάν χρειάζεται. Να αναφέρεστε στο πρόγραμμα συχνά, να προειδοποιείτε για τις αλλαγές στο πρόγραμμα έτσι ώστε να προετοιμάζεται.

• Να υπενθυμίζετε διαρκώς στην τάξη για τους κανόνες.

• Αφήστε το να βγει έξω από την αίθουσα για λίγο αν αυτό επιθυμεί. Με αυτόν τον τρόπο απλά θα φύγει για λίγο αλλά δεν θα χάσει το νόημα, πάντα βέβαια μέσα σε πλαίσια κανόνων.

• Προσπαθήστε να προβάλετε την επιτυχία τους όσο το δυνατόν περισσότερο. Αυτά τα παιδιά ζουν τόσο πολύ με την αίσθηση της αποτυχίας που αναζητούν με κάθε τρόπο την επιβράβευση, έστω και την πιο μικρή.

• Κάντε συχνές συναντήσεις με τους γονείς και όχι μόνο όταν έρχεστε αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα ή μία κρίση.

7. Να μην διακόπτει:

• Εάν οι μαθητές σας παίρνουν τη σειρά τους σε ομάδα για να μιλήσουν, χρησιμοποιείστε χρονόμετρο.

• Υπενθυμίστε σε όλη την τάξη ότι κάθε φορά θα λένε μόνο μία πρόταση.

• Να υπενθυμίζετε διαρκώς σε όλη την τάξη ότι πριν μιλήσουν πρέπει να σηκώνουν το χέρι.

• Διδάξτε στους μαθητές σας πως πρέπει να σκέφτονται πριν μιλήσουν. Αυτό θα βοηθήσει το παιδί με ΔΕΠ-Υ να χαλαρώνει πριν μιλήσει. Μπορείτε να το κάνετε αυτό περιμένοντας 10 δευτερόλεπτα για να δέχεστε απαντήσεις από την τάξη.

 

Σημαντική διευκρίνιση

Για τις εργασίες που θα πρέπει να γίνουν στο σπίτι:

  • Να χρησιμοποιείται μεγάλου τύπου χαρτί
  • Η σελίδα πρέπει να παραμένει απλή
  • Μην βάζετε εικόνες οι οποίες δεν σχετίζονται με την άσκηση
  • Υπογραμμίστε τις βασικές κατευθύνσεις & το λεξιλόγιο
  • Βάλτε μόνο μία ή δύο ασκήσεις ανά σελίδα
  • Χρησιμοποιήστε τα περιθώρια για να δώσετε έμφαση στα τμήματα του κειμένου

 

Λογοθεραπεύτρια Έλενα Ανυφαντή

Έργο αγάπης | Κέντρο Λογοθεραπείας - Εργοθεραπείας - Ειδικής αγωγής - Ψυχολογικής υποστήριξης

Δεκελείας & Ξενοφώντος 19, Αχαρνές | Μενίδι

Στόχος του Κέντρου μας

Είναι τα παιδιά και οι έφηβοι να επιτύχουν την μέγιστη αυτονομία στους τομείς λειτουργικής ενασχόλησης (δραστηριότητες καθημερινής ζωής, σχολείο, παιχνίδι) μέσα από την έγκυρη διάγνωση & τις πλέον σύγχρονες μεθόδους παρέμβασης που εφαρμόζουμε. Παράλληλα συμβάλλουμε στην στήριξη της οικογένειας παρέχοντας συμβουλευτική γονέων & workshops.

ergoagapis.gr

Έργο αγάπης... Έργο έμπνευσης & δημιουργίας!
Έργο φροντίδας, κατανόησης, αλληλεγγύης. Έργο ζωής!